در چه صورت مهریه کامل به زن تعلق میگیرد

مهریه یک حق مالی مهم و مسلم برای زن است که به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح، چه دائم و چه موقت، به مالکیت او درمی آید و در صورت تحقق شرایط قانونی نظیر نزدیکی، فوت هر یک از زوجین یا اتمام مدت عقد موقت، به طور کامل به وی تعلق می گیرد.

در نظام حقوقی ایران، مهریه از جمله مهم ترین حقوق مالی است که شرع و قانون برای زن در نظر گرفته اند. درک دقیق این حق و شرایط تعلق کامل آن برای تمامی افراد جامعه، اعم از زنان و مردان، به منظور آگاهی از حقوق و تکالیف خود در زندگی زناشویی ضروری است. اگرچه بسیاری بر این باورند که مهریه همواره به زن تعلق می گیرد، اما قانون شرایط و استثنائات مشخصی را برای تعلق کامل یا عدم تعلق آن پیش بینی کرده است. این مقاله به عنوان یک راهنمای جامع و کاربردی، به بررسی دقیق و مستند این شرایط می پردازد تا ابهامات موجود در این زمینه را رفع کرده و اطلاعاتی روشن و قابل فهم را در اختیار مخاطبان قرار دهد.

مهریه چیست؟ مبانی قانونی و انواع آن

مهریه یا مهرالصداق، مالی است که مرد به هنگام عقد نکاح به همسر خود (زوجه) می پردازد یا متعهد به پرداخت آن می شود. این حق مالی، بر اساس ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران، به محض جاری شدن صیغه عقد، به مالکیت زن درمی آید و او می تواند هر نوع تصرفی را که بخواهد در آن انجام دهد. این مالکیت، مستقل از وقوع نزدیکی یا هر شرط دیگری است و صرفاً با انعقاد عقد، ایجاد می شود. مهریه نشانه ای از تعهد مرد به زن و پشتوانه مالی او در زندگی مشترک است.

انواع مهریه در قانون ایران

قانون مدنی ایران چهار نوع اصلی مهریه را شناسایی کرده است که هر یک دارای شرایط و احکام خاص خود هستند:

1. مهرالمسمی: این نوع مهریه، رایج ترین شکل مهریه است و به مالی اطلاق می شود که میزان و نوع آن، با توافق زوجین و در هنگام عقد نکاح، به صورت صریح و معین مشخص و در سند ازدواج درج می گردد. مهرالمسمی باید دارای ارزش مالی و قابلیت تملیک باشد.
2. مهرالمثل: در مواردی که مهریه در عقد تعیین نشده باشد و قبل از تعیین مهریه و تراضی بر آن، نزدیکی میان زوجین واقع شده باشد، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود. همچنین اگر مهریه تعیین شده دارای وصف قانونی نباشد (مانند اینکه مالیت نداشته یا مجهول باشد)، زن مستحق مهرالمثل می شود. در محاسبه مهرالمثل، وضعیت خانوادگی، تحصیلات، سن، موقعیت اجتماعی و سایر خصوصیات زن و عرف جامعه ملاک قرار می گیرد.
3. مهرالمتعه: این نوع مهریه زمانی مطرح می شود که در عقد نکاح دائم، مهریه تعیین نشده باشد و مرد قبل از نزدیکی (رابطه زناشویی) زن خود را طلاق دهد. در این صورت، بر اساس ماده ۱۰۹۴ قانون مدنی، مرد موظف است مبلغی را به عنوان مهرالمتعه به زن بپردازد. تعیین میزان مهرالمتعه بر عهده دادگاه است و وضعیت مالی مرد ملاک تعیین آن قرار می گیرد، نه شأن زن.
4. مهرالسنه: مهریه ای است که میزان آن در اسلام بر اساس سنت و سیره پیامبر اکرم (ص) و حضرت فاطمه (س) تعیین شده و معادل پانصد درهم نقره است. در صورت توافق زوجین، می توان این نوع مهریه را در عقد تعیین کرد که مبلغ آن بر اساس نرخ روز درهم نقره محاسبه و پرداخت می شود.

علاوه بر انواع فوق، مهریه از نظر نحوه مطالبه و پرداخت به دو دسته اصلی تقسیم می شود:

• مهریه عندالمطالبه: در این حالت، زن به محض جاری شدن عقد و هر زمان که اراده کند، حق مطالبه تمام مهریه خود را دارد و مرد موظف به پرداخت آن است. اصل بر این است که مهریه عندالمطالبه باشد، مگر اینکه در عقد، شرط دیگری شده باشد.
• مهریه عندالاستطاعه: در این نوع مهریه، پرداخت مهریه منوط به توانایی مالی مرد است. به این معنا که زن تنها در صورتی می تواند مهریه خود را مطالبه کند که ثابت شود مرد از تمکن مالی کافی برای پرداخت آن برخوردار است. اثبات استطاعت مالی مرد بر عهده زن خواهد بود و مرد در صورت عدم توانایی، ملزم به پرداخت فوری کل مهریه نیست.

تفاوت بین مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه تنها در شرایط و نحوه مطالبه و پرداخت است، اما در هر دو حالت، مهریه به محض عقد به مالکیت زن درمی آید و حق زن محسوب می شود.

اصل کلی تعلق کامل مهریه به زن: به محض عقد نکاح

همان طور که پیشتر اشاره شد، طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح، مالک تمام مهریه تعیین شده می شود. این بدان معناست که از لحظه انعقاد عقد، مهریه به عنوان یک دین بر ذمه مرد قرار می گیرد و زن حق دارد هرگونه تصرف مالی را در آن انجام دهد؛ مثلاً می تواند آن را ببخشد، به دیگری منتقل کند یا از مرد مطالبه نماید. این مالکیت، حتی قبل از وقوع نزدیکی یا هرگونه برقراری رابطه زناشویی نیز پابرجاست.

این اصل کلی، مبنای تمامی احکام مربوط به مهریه است و نشان می دهد که حق مهریه، ارتباطی با میزان موفقیت یا دوام زندگی مشترک ندارد و یک حق مستقل مالی است. بنابراین، هرگاه سخن از «تعلق کامل مهریه» به میان می آید، منظور این است که این حق مالی به طور تمام و کمال برای زن ایجاد شده و مرد موظف به پرداخت تمامی آن است، مگر در مواردی خاص که قانون استثنا کرده یا خود زن از حق خود صرف نظر نماید.

شرایطی که مهریه به طور کامل به زن تعلق می گیرد و مستقر می شود

اگرچه مالکیت مهریه به محض عقد ایجاد می شود، اما اصطلاح حقوقی استقرار مهریه به معنای تثبیت قطعی آن است به گونه ای که حتی در صورت طلاق یا فسخ نکاح، هیچ تغییری در میزان آن وارد نشود. در شرایط زیر، مهریه به طور کامل به زن تعلق گرفته و مستقر می شود:

پس از نزدیکی و برقراری رابطه زناشویی

یکی از مهم ترین شرایط برای استقرار کامل مهریه، وقوع نزدیکی (رابطه زناشویی) بین زوجین است. با یک بار نزدیکی، مهریه به طور کامل مستقر می شود و حتی اگر پس از آن عقد به هر دلیلی (جز موارد خاصی مانند تدلیس مرد در ازدواج باکره که منجر به فسخ شود) فسخ یا طلاق واقع شود، مرد ملزم به پرداخت تمامی مهریه تعیین شده است. در این حالت، تفاوتی بین باکره و غیرباکره وجود ندارد.

فوت یکی از زوجین پس از عقد

فوت هر یک از زوجین پس از جاری شدن صیغه عقد، یکی دیگر از شرایطی است که باعث استقرار کامل مهریه می شود، حتی اگر نزدیکی میان آن ها واقع نشده باشد:

• فوت مرد: در صورتی که مرد فوت کند، مهریه زن (چه مهرالمسمی تعیین شده باشد و چه در صورت عدم تعیین و نزدیکی، مهرالمثل) به طور کامل از ترکه او قابل وصول است. زن به عنوان یکی از بستانکاران متوفی، حق دارد مهریه خود را از اموال باقیمانده مرد مطالبه کند.
• فوت زن: اگر زن پس از عقد و قبل از دریافت مهریه فوت کند، مهریه او (مهرالمسمی یا مهرالمثل در صورت عدم تعیین و نزدیکی) به طور کامل به ورثه او تعلق می گیرد و ورثه می توانند آن را از مرد مطالبه نمایند.

نکته مهم: در هر دو حالت فوت، چه نزدیکی رخ داده باشد و چه نداده باشد، مهریه به طور کامل مستقر و قابل مطالبه است. این حکم نشان دهنده اهمیت حقوقی مهریه به عنوان یک دین ثابت است.

مهریه در عقد موقت (صیغه)

در عقد موقت یا صیغه، به محض جاری شدن عقد و تعیین مهریه، مهریه به طور کامل به زن تعلق می گیرد و مستقر می شود. در این نوع عقد، حتی اگر نزدیکی میان زوجین صورت نگیرد یا مدت عقد قبل از نزدیکی به پایان برسد (البته در صورتی که تمام مدت توسط مرد بخشیده نشده باشد)، مرد موظف به پرداخت تمامی مهریه تعیین شده به زن است. این قاعده در عقد موقت برخلاف عقد دائم است که در آن، طلاق قبل از نزدیکی باعث نصف شدن مهریه می شود.

موارد استثنایی: شرایطی که مهریه کامل تعلق نمی گیرد (کاهش یا عدم تعلق)

با وجود اصل کلی تعلق کامل مهریه به زن پس از عقد، قانون مدنی مواردی را پیش بینی کرده که در آن ها مهریه به طور کامل به زن تعلق نمی گیرد، بلکه ممکن است کاهش یابد یا اساساً هیچ مهریه ای به او تعلق نگیرد. این موارد شامل استثنائات مهمی هستند که آگاهی از آن ها برای هر دو طرف ازدواج ضروری است:

طلاق قبل از برقراری رابطه زناشویی (نزدیکی)

یکی از شناخته شده ترین موارد کاهش مهریه، وقوع طلاق قبل از نزدیکی است. طبق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، «هرگاه شوهر قبل از نزدیکی زن خود را طلاق دهد، زن مستحق نصف مهر خواهد بود و اگر شوهر بیش از نصف مهر را قبلاً داده باشد، حق دارد مازاد از نصف را عیناً یا مثلاً یا قیمتاً استرداد کند.» این ماده به صراحت بیان می کند که در صورت طلاق قبل از نزدیکی، مهریه نصف می شود. این حالت معمولاً در مورد دختران باکره که طلاق می گیرند، مصداق پیدا می کند.

بطلان عقد نکاح و عدم نزدیکی

اگر عقد نکاح از ابتدا باطل باشد (مثلاً به دلیل موانع قانونی مانند وجود محرمیت، ازدواج با خواهرزن بدون طلاق همسر اول، یا اشکال در اجرای صیغه عقد) و هیچ گونه نزدیکی بین زوجین رخ نداده باشد، طبق ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی، هیچ مهریه ای به زن تعلق نمی گیرد. در این شرایط، فرض بر این است که عقدی صحیحاً منعقد نشده تا حقی برای مهریه ایجاد شود. با این حال، اگر در عقد باطل، نزدیکی واقع شود، زن مستحق مهرالمثل خواهد بود، نه مهرالمسمی.

فسخ نکاح به دلیل عنن (ناتوانی جنسی مرد) قبل از نزدیکی

«عنن» به معنای ناتوانی جنسی مرد در برقراری رابطه زناشویی است. طبق ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی، «هرگاه عقد نکاح قبل از نزدیکی به جهتی فسخ شود، زن حق مهر ندارد مگر در صورت فسخ به علت عنن که در این صورت با وجود فسخ نکاح، زن مستحق نصف مهر است.» بنابراین، اگر عقد به دلیل عنن مرد و قبل از نزدیکی فسخ شود، زن مستحق نصف مهریه خواهد بود. این یک استثنا بر قاعده کلی عدم تعلق مهریه در صورت فسخ قبل از نزدیکی است.

عدم تعیین مهریه در عقد دائم و فوت زن قبل از نزدیکی

در عقد دائم، ممکن است مهریه در زمان عقد تعیین نشود و تعیین آن به بعد موکول گردد. طبق ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی، «اگر یکی از زوجین قبل از تعیین مهر و قبل از نزدیکی بمیرد، زن مستحق هیچ گونه مهری نیست.» این ماده بیان می دارد که اگر در عقد دائم، مهریه تعیین نشده باشد و قبل از نزدیکی، زن فوت کند، ورثه او حق مطالبه مهریه ندارند. اما اگر در همین شرایط، مرد فوت کند، زن مستحق مهرالمتعه خواهد بود. همچنین اگر نزدیکی اتفاق افتاده باشد، حتی بدون تعیین مهریه، زن مستحق مهرالمثل می شود.

بخشش مهریه توسط زن (بذل یا ابراء)

زن به عنوان مالک مهریه، این حق را دارد که تمام یا بخشی از آن را به همسرش ببخشد یا ذمه او را از پرداخت آن بری کند. این بخشش می تواند به اشکال مختلفی صورت گیرد:

• طلاق خلع و مبارات: در این نوع طلاق ها که با اراده و خواست زن صورت می گیرد، زن برای جلب رضایت مرد به طلاق، تمام یا بخشی از مهریه خود را به او می بخشد (بذل مهریه). در این صورت، مهریه ای که بخشیده شده، دیگر به زن تعلق نمی گیرد. البته امکان رجوع از بذل مهریه در زمان عده (در طلاق خلع و مبارات) وجود دارد.
• ابراء ذمه شوهر: زن می تواند با اراده و اختیار کامل خود، ذمه شوهر را از پرداخت مهریه بری کند. این عمل حقوقی به معنای صرف نظر کردن دائمی از حق مهریه است و پس از ابراء، زن دیگر حق مطالبه آن را نخواهد داشت و امکان رجوع از آن نیز وجود ندارد.

یکی از مهمترین نکات حقوقی در مورد مهریه این است که اصل بر تعلق کامل مهریه به زن به محض عقد است و موارد عدم تعلق یا کاهش آن، استثنائات محدود و مشخصی هستند که باید به دقت بررسی شوند.

رفع باورهای غلط درباره تعلق مهریه

در جامعه، باورهای غلط و برداشت های نادرستی درباره شرایط تعلق یا عدم تعلق مهریه وجود دارد که می تواند منجر به اختلافات و سوءتفاهم های حقوقی شود. در این بخش به بررسی برخی از این باورها می پردازیم تا تصویر روشنی از واقعیت قانونی ارائه دهیم:

آیا خیانت زن باعث عدم تعلق کامل مهریه می شود؟

یکی از رایج ترین باورهای غلط، این است که اگر زن مرتکب خیانت شود، حق مهریه خود را از دست می دهد. این باور کاملاً اشتباه است. مهریه یک حق مالی است که به محض عقد نکاح برای زن ایجاد می شود و به هیچ وجه با تخلفات اخلاقی یا رفتاری زن، از بین نمی رود. حتی اگر زن مرتکب جرمی مانند رابطه نامشروع شود، این موضوع تأثیری بر حق او برای دریافت مهریه نخواهد داشت و مهریه همچنان به او تعلق می گیرد. مهریه دینی بر گردن مرد است که با وقوع عقد ایجاد شده و تنها در صورت بخشش توسط زن یا بروز موارد استثنایی قانونی، تغییر می کند.

آیا عدم تمکین (خاص یا عام) موجب از بین رفتن مهریه می شود؟

«تمکین» به معنای انجام وظایف زناشویی از سوی زن است که شامل تمکین عام (سکونت در منزل مشترک و اطاعت از ریاست مرد در امور کلی زندگی) و تمکین خاص (برقراری رابطه زناشویی) می شود. اگر زن بدون عذر موجه از تمکین خودداری کند، «ناشزه» محسوب می شود. با این حال، عدم تمکین زن، هرچند ممکن است او را از حق نفقه (هزینه زندگی) محروم کند و حق طلاق برای مرد ایجاد نماید، اما به هیچ عنوان باعث از بین رفتن حق مهریه او نمی شود. مهریه پابرجاست و زن همچنان می تواند آن را مطالبه کند.

آیا مهریه مشروط به رضایت مرد برای طلاق است؟

خیر. مهریه یک حق مستقل برای زن است و مطالبه و دریافت آن هیچ ارتباطی به رضایت مرد برای طلاق یا عدم طلاق ندارد. مرد در هر صورت موظف به پرداخت مهریه است، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده یا زن خود آن را ببخشد. حتی اگر زن درخواست طلاق بدهد، باز هم حق مطالبه مهریه خود را دارد.

توقیف اموال مرد برای مهریه و نحوه مطالبه

زن می تواند برای مطالبه مهریه خود از طریق اداره اجرای ثبت اسناد یا دادگاه اقدام کند. در هر دو روش، امکان توقیف اموال منقول و غیرمنقول و حتی حساب های بانکی مرد به میزان مهریه وجود دارد. مراحل توقیف اموال و وصول مهریه فرآیندی قانونی است که زن با راهنمایی وکیل می تواند آن را پیگیری کند. این امکان به زن کمک می کند تا در صورت عدم پرداخت داوطلبانه از سوی مرد، حق خود را به صورت قانونی و از طریق توقیف اموال او استیفا نماید.

نحوه محاسبه مهریه به نرخ روز

در شرایطی که مهریه به صورت سکه یا طلا تعیین شده باشد، مبلغ آن بر اساس نرخ روز مطالبه محاسبه می شود. اما اگر مهریه به صورت مبلغ ریالی (وجه نقد) تعیین شده باشد، برای حفظ ارزش پول در طول زمان، مهریه به نرخ روز محاسبه و تعدیل می گردد. این تعدیل بر اساس شاخص بانک مرکزی انجام می شود. بدین ترتیب که مبلغ مهریه اولیه، در شاخص سال مطالبه ضرب و بر شاخص سال وقوع عقد تقسیم می شود تا مبلغ روز آن به دست آید. این روش تضمین می کند که قدرت خرید مهریه حفظ شده و زن از کاهش ارزش پول متضرر نشود.

جدول مقایسه شرایط تعلق کامل و ناقص مهریه

برای درک بهتر شرایط مختلف تعلق مهریه، جدول زیر به مقایسه وضعیت مهریه در موقعیت های گوناگون می پردازد:

شرط یا وضعیت	وضعیت مهریه	مبنای قانونی/توضیح
به محض جاری شدن عقد نکاح (بدون هیچ شرط دیگر)	مالکیت کامل	ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی: زن به محض عقد، مالک مهریه می شود.
وقوع نزدیکی (رابطه زناشویی)	تعلق کامل و استقرار	مهریه کاملاً مستقر می شود و حتی در صورت طلاق یا فسخ، تغییر نمی کند (جز تدلیس مرد).
فوت یکی از زوجین (پس از عقد، حتی بدون نزدیکی)	تعلق کامل و استقرار	مهریه از ترکه متوفی پرداخت می شود یا به ورثه زن می رسد.
عقد موقت (صیغه)	تعلق کامل	حتی اگر نزدیکی صورت نگیرد یا مدت منقضی شود (بدون بذل تمام مدت).
طلاق قبل از نزدیکی	نصف مهریه	ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی: مهریه نصف می شود (مثل دختر باکره).
بطلان عقد نکاح و عدم نزدیکی	عدم تعلق مهریه	ماده ۱۰۹۸ قانون مدنی: اگر عقد باطل و نزدیکی نشده باشد، مهریه تعلق نمی گیرد.
بطلان عقد نکاح و وقوع نزدیکی	مهرالمثل	به جای مهرالمسمی، مهرالمثل به زن تعلق می گیرد.
فسخ نکاح به دلیل عنن (ناتوانی جنسی مرد) قبل از نزدیکی	نصف مهریه	ماده ۱۱۰۱ قانون مدنی: با وجود فسخ، نصف مهریه تعلق می گیرد.
عدم تعیین مهریه در عقد دائم و فوت زن قبل از نزدیکی	عدم تعلق مهریه	ماده ۱۰۸۸ قانون مدنی: ورثه زن حق مهریه ندارند.
بخشش مهریه توسط زن (ابراء ذمه)	عدم تعلق مهریه	زن با اراده خود ذمه مرد را بری می کند و حق رجوع ندارد.
بخشش مهریه در طلاق خلع یا مبارات (بذل)	عدم تعلق مهریه (تا زمانی که زن رجوع نکند)	زن مهریه را برای طلاق می بخشد، با امکان رجوع در عده.
خیانت زن	تعلق کامل	خیانت تأثیری بر حق مهریه ندارد، فقط ممکن است حق طلاق برای مرد ایجاد کند.
عدم تمکین زن	تعلق کامل	عدم تمکین تأثیری بر مهریه ندارد، اما ممکن است زن را از نفقه محروم کند.

نتیجه گیری: جمع بندی و توصیه نهایی

مهریه به عنوان یک حق مالی مسلم و قانونی برای زن، از لحظه جاری شدن صیغه عقد نکاح به مالکیت او درمی آید. این بدان معناست که زن می تواند از همان لحظه برقراری رابطه زوجیت، مهریه خود را مطالبه کرده و هرگونه تصرفی در آن انجام دهد. استقرار کامل مهریه و عدم کاهش آن در موارد خاصی نظیر وقوع نزدیکی، فوت هر یک از زوجین پس از عقد، یا در تمامی موارد عقد موقت، اتفاق می افتد.

در مقابل، قانون موارد استثنایی را نیز پیش بینی کرده است که در آن ها مهریه به طور کامل به زن تعلق نمی گیرد و ممکن است نصف شود یا اساساً هیچ مهریه ای به او تعلق نگیرد. این موارد شامل طلاق قبل از نزدیکی، بطلان عقد نکاح و عدم نزدیکی، فسخ نکاح به دلیل عنن (قبل از نزدیکی) و بخشیدن مهریه توسط خود زن می شود. همچنین، باید توجه داشت که باورهای غلط رایجی مانند تأثیر خیانت یا عدم تمکین زن بر حق مهریه، پایه و اساس قانونی ندارند و مهریه در این شرایط همچنان به زن تعلق می گیرد.

با توجه به پیچیدگی ها و جزئیات فراوان در قوانین مربوط به مهریه، اکیداً توصیه می شود در هرگونه مسئله حقوقی مرتبط با مهریه، پیش از هر اقدامی با یک وکیل متخصص و باتجربه در امور خانواده مشورت نمایید. مشاوره حقوقی می تواند به شما کمک کند تا با درک دقیق شرایط خاص خود، بهترین تصمیم را برای حفظ حقوق قانونی تان اتخاذ کرده و از بروز مشکلات و اختلافات احتمالی در آینده جلوگیری کنید.

سوالات متداول

آیا بلافاصله پس از عقد، مهریه کامل به زن تعلق می گیرد؟

بله، طبق ماده ۱۰۸۲ قانون مدنی، زن به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح، مالک تمام مهریه تعیین شده می شود و می تواند هر نوع تصرفی را در آن انجام دهد. مالکیت مهریه از لحظه عقد ایجاد می شود، اما استقرار کامل آن به شرایطی مانند نزدیکی، فوت یا اتمام مدت عقد موقت بستگی دارد تا در صورت طلاق یا فسخ نیز تغییر نکند.

در صورت فوت مرد، مهریه زن کامل است؟

بله، در صورت فوت مرد پس از عقد نکاح، مهریه زن به طور کامل مستقر شده و حتی اگر نزدیکی هم صورت نگرفته باشد، زن می تواند تمام مهریه خود را از ترکه مرد متوفی مطالبه کند.

آیا خیانت یا عدم تمکین زن، باعث می شود مهریه کامل به او تعلق نگیرد؟

خیر، این یک باور غلط رایج است. مهریه یک حق مالی مستقل است که با عقد نکاح ایجاد می شود و به رفتار اخلاقی یا تمکین زن ارتباطی ندارد. بنابراین، خیانت یا عدم تمکین زن، تأثیری بر حق او برای دریافت مهریه کامل ندارد.

اگر قبل از نزدیکی طلاق بگیرند، مهریه زن نصف می شود؟

بله، طبق ماده ۱۰۹۲ قانون مدنی، اگر طلاق قبل از وقوع نزدیکی (رابطه زناشویی) صورت گیرد، زن مستحق دریافت نصف مهریه تعیین شده خواهد بود.

آیا در عقد موقت (صیغه) مهریه کامل به زن تعلق می گیرد، حتی اگر نزدیکی نباشد؟

بله، در عقد موقت به محض جاری شدن صیغه عقد و تعیین مهریه، مهریه به طور کامل به زن تعلق می گیرد و حتی عدم وقوع نزدیکی یا انقضای مدت (بدون بذل تمام مدت توسط مرد) تاثیری بر تعلق کامل آن ندارد.

در طلاق توافقی، آیا زن حتماً باید بخشی از مهریه را ببخشد؟

خیر، اجباری برای بخشیدن مهریه در طلاق توافقی وجود ندارد. توافقی بودن به معنای رضایت هر دو طرف است و زن می تواند بخشی، تمام یا هیچ یک از مهریه خود را نبخشد و در مورد آن با مرد به توافق برسد. این موضوع کاملاً بستگی به مذاکرات و توافقات زوجین دارد.