حکم دخول با میوه

دخول با میوه از منظر فقهی و پزشکی، موضوعی است که اغلب با ابهامات و پرسش هایی همراه است. از دیدگاه مراجع عظام تقلید، استفاده از میوه یا هر شیء خارجی دیگر برای دخول و ارضای جنسی به طور کلی جایز نیست و با احتیاطات فراوان شرعی و پزشکی همراه است.

کنجکاوی در مورد مسائل زناشویی و ابعاد مختلف آن، به ویژه در عصر حاضر که دسترسی به اطلاعات گوناگون آسان تر شده، امری طبیعی است. با این حال، اهمیت دارد که در مواجهه با موضوعات حساس و تأثیرگذار بر سلامت جسم و روح، به منابع موثق و مستند رجوع کنیم. موضوع دخول با میوه یا استفاده از اشیاء خارجی در روابط جنسی، یکی از این موارد است که هم از جنبه شرعی و هم از بعد بهداشتی و روانشناختی، نیازمند بررسی دقیق و جامع است. این مقاله با هدف ارائه اطلاعات فنی و مستند، فتاوای مراجع معتبر، خطرات بهداشتی احتمالی و همچنین راهکارهای شرعی و بهداشتی جایگزین را به شکلی قابل فهم برای عموم مردم تبیین می کند. هدف ما این است که با افزایش آگاهی، به زوجین کمک کنیم تا روابط زناشویی سالم، مشروع و رضایت بخشی را تجربه کنند و از هرگونه آسیب احتمالی پیشگیری نمایند.

مبانی فقهی استفاده از وسایل خارجی در روابط زناشویی

برای درک صحیح حکم شرعی دخول با میوه یا هر شیء خارجی دیگر، لازم است ابتدا با مبانی و مفاهیم فقهی مربوط به روابط زناشویی و استمتاع آشنا شویم. اسلام بر اهمیت روابط جنسی سالم و مشروع در چارچوب خانواده تأکید فراوان دارد و برای آن حدود و قوانینی وضع کرده است تا هم سلامت جسمی و روانی فرد و جامعه حفظ شود و هم بنیان خانواده تحکیم یابد.

تعریف دخول و تفاوت آن با سایر استمتاعات

در فقه اسلامی، «دخول» یا «مقاربت»، به وارد کردن آلت تناسلی مرد به فرج زن اطلاق می شود که دارای احکام و آثار شرعی خاصی مانند وجوب غسل جنابت و تعلق برخی حقوق است. این عمل، اوج روابط زناشویی و دارای اهمیت ویژه ای است. اما «استمتاعات» (لذت بردن ها) در روابط زناشویی شامل دایره وسیع تری از تعاملات جنسی است که منحصر به دخول نیست. این استمتاعات می تواند شامل معاشقه، لمس، بوسه و هرگونه لذت جویی حلال بین زن و شوهر باشد که منجر به تحریک و ارضای جنسی می شود. تفاوت اصلی در این است که دخول یک عمل خاص با تعریف مشخص فقهی است، در حالی که استمتاعات، شامل تمامی اشکال لذت جویی جنسی مشروع بین زوجین می شود.

جایگاه اعضای بدن زوجین در ارضای جنسی

اسلام بر ارضای جنسی متقابل زوجین از طریق اعضای بدن یکدیگر تأکید فراوانی دارد. این نوع ارضا نه تنها مجاز، بلکه در بسیاری موارد مستحب و از عوامل تقویت کننده مودت و رحمت در زندگی مشترک به شمار می رود. روایات و احادیث متعددی بر اهمیت پاسخگویی به نیازهای جنسی همسر و رعایت حقوق متقابل در این زمینه دلالت دارند. لذت جویی از بدن یکدیگر به هر شکلی که شرعاً منعی نداشته باشد، جزء حقوق طبیعی و از عوامل پایداری زندگی زناشویی است. این امر شامل لمس، نوازش و استفاده از دهان یا دست برای تحریک و ارضای جنسی همسر می شود، البته با رعایت اصول بهداشتی و اخلاقی.

مفهوم استمناء و حکم شرعی آن

«استمناء» یا خودارضایی، به عمل تحریک جنسی خود برای رسیدن به ارگاسم و خروج منی (در مردان) یا اوج لذت جنسی (در زنان) با استفاده از دست یا هر شیء خارجی دیگر، به جز اعضای بدن همسر، گفته می شود. این عمل از دیدگاه فقه شیعه، حرام و از گناهان کبیره محسوب می شود. حرمت استمناء بر اساس آیات قرآن و روایات اهل بیت (علیهم السلام) ثابت شده است. اما سؤالی که مطرح می شود این است که آیا استفاده از وسایل خارجی توسط یکی از زوجین برای ارضای دیگری، در حکم استمناء قرار می گیرد یا خیر؟ این موضوع، محل اختلاف نظر مراجع تقلید است. برخی مراجع، استفاده از شیء خارجی برای ارضای همسر را نیز به دلیل اینکه توسط غیر اعضای همسر صورت می گیرد، در حکم استمناء یا حداقل مشمول احتیاط واجب می دانند. در مقابل، برخی دیگر با شرایط خاصی و در صورت عدم ضرر، حکم متفاوتی صادر کرده اند. این اختلاف نظر، اهمیت مراجعه به فتوای مرجع تقلید هر فرد را دوچندان می کند.

فتاوای مراجع عظام تقلید در مورد حکم دخول با میوه

موضوع استفاده از میوه یا هر جسم خارجی دیگر برای دخول یا ارضای جنسی در روابط زناشویی، همواره یکی از پرسش های رایج از دفاتر مراجع تقلید بوده است. فتاوای مراجع در این زمینه، با جزئیات و تفاوت هایی همراه است که در ادامه به تفصیل بررسی می شوند. لازم به ذکر است که هر فرد مکلف است طبق فتوای مرجع تقلید خود عمل نماید.

آیت الله سید علی خامنه ای (مدظله العالی)

ایشان در پاسخ به این پرسش که آیا استعمال هر نوع جسم خارجی، مثل میوه، از طرف شوهر و وارد کردن آن به فرج زن جایز است یا خیر، چنین می فرمایند: «در صورتی که ارضا توسط اعضای همسر انجام شود، اشکال ندارد؛ ولی اگر ارضا توسط غیر اعضای همسر (مانند میوه یا آلت مصنوعی) صورت گیرد، جایز نیست.» این فتوا به صراحت بر عدم جواز استفاده از اشیاء خارجی برای دخول یا ارضای جنسی تأکید دارد و فقط ارضا از طریق اعضای بدن زوجین را مجاز می داند.

آیت الله ناصر مکارم شیرازی (دام ظله)

آیت الله مکارم شیرازی در پاسخ به سؤال مشابه، رویکرد متفاوتی را اتخاذ کرده اند. ایشان می فرمایند: «در صورتی که ضرر خاصی نداشته باشد، حرام نیست، البته بهتر ترک آن است.» مفهوم «ضرر خاص» در این فتوا بسیار مهم است. این ضرر می تواند شامل آسیب های جسمی، عفونت، یا حتی ضررهای روانی باشد. بنابراین، اگرچه ایشان به طور مطلق حکم به حرمت نمی دهند، اما شرط «عدم ضرر خاص» و تأکید بر «ترک آن» نشان دهنده احتیاط و عدم مطلوبیت این عمل است. تشخیص عدم ضرر خاص نیز معمولاً نیازمند نظر کارشناس پزشکی است.

آیت الله سید علی سیستانی (دام ظله)

دیدگاه آیت الله سیستانی در این خصوص، قاطع و روشن است. ایشان به صراحت بیان می دارند که «جایز نیست.» این حکم شامل دخول با میوه یا هر شیء خارجی دیگر می شود و هیچ استثنایی برای آن قائل نیستند. بنابراین، مقلدین ایشان اجازه ندارند از وسایل خارجی برای این منظور استفاده کنند.

آیت الله لطف الله صافی گلپایگانی (ره)

آیت الله صافی گلپایگانی نیز در فتاوای خود بر جواز استمتاع زن از تمامی اعضای بدن شوهر و بالعکس تأکید داشتند. اما در مورد استفاده از اشیاء خارجی برای ارضای جنسی، دیدگاه ایشان احتیاط آمیز و با اشکال همراه بود. ایشان فرموده اند: «زوجه می تواند با هر نقطه از بدن زوج خود را جنب نماید اما جواز استفاده از اشیاء خارجی توسط زوج محل اشکال است.» این فتوا به معنای عدم جواز یا حداقل احتیاط واجب در این زمینه است.

آیت الله محمد فاضل لنکرانی (ره)

آیت الله فاضل لنکرانی نیز در پاسخ به این گونه پرسش ها، ارضای جنسی همسر با دست و هر جای بدن را بلامانع می دانستند، اما تصریح می کردند: «ولی با غیر جسد (بدن) هرچه باشد، جایز نیست.» این حکم به وضوح استفاده از میوه یا هر وسیله خارجی دیگری را برای دخول یا ارضای جنسی همسر، جایز نمی داند و آن را مغایر با حدود شرعی تلقی می کند.

آیت الله هادوی تهرانی (دام ظله)

آیت الله هادوی تهرانی در این خصوص بیان می دارند: «لذت بردن زن و شوهر از یکدیگر به هر شکلی جایز است؛ ولی داخل کردن اشیاء غیر از اعضای بدن به فرج زن، بنابر احتیاط، جایز نمی باشد.» این فتوا نیز بر اصل جواز لذت جویی زوجین از یکدیگر تأکید می کند اما در مورد داخل کردن اشیاء خارجی به فرج زن، قید «بنابر احتیاط» را آورده که به معنای لزوم ترک آن یا رجوع به مرجع اعلم بعدی است.

خلاصه بندی و مقایسه فتاوای مراجع

همانطور که مشاهده می شود، اکثر مراجع عظام تقلید، استفاده از میوه یا هر شیء خارجی دیگر برای دخول یا ارضای جنسی را جایز نمی دانند و برخی نیز با قید احتیاط یا عدم مطلوبیت، بر لزوم ترک آن تأکید کرده اند. جدول زیر خلاصه ای از فتاوای ذکر شده را ارائه می دهد:

مرجع تقلید	حکم دخول با میوه/اشیاء خارجی	توضیحات تکمیلی
آیت الله خامنه ای	جایز نیست	ارضای توسط غیر اعضای همسر جایز نیست.
آیت الله مکارم شیرازی	حرام نیست (در صورت عدم ضرر)	بهتر است ترک شود؛ مشروط به عدم وجود ضرر خاص.
آیت الله سیستانی	جایز نیست	حکم قاطع بر عدم جواز.
آیت الله صافی گلپایگانی	محل اشکال است	جواز استفاده از اشیاء خارجی توسط زوج محل اشکال است.
آیت الله فاضل لنکرانی	جایز نیست	با غیر جسد (بدن) هرچه باشد، جایز نیست.
آیت الله هادوی تهرانی	بنابر احتیاط، جایز نمی باشد	اصل لذت جویی جایز است، اما داخل کردن اشیاء غیر اعضا به فرج زن احتیاط دارد.

نتیجه کلی اینکه، غالب فتاوا به سمت عدم جواز یا حداقل احتیاط واجب در این زمینه میل دارد. این رویکرد مراجع، علاوه بر جنبه های شرعی، می تواند نشان دهنده توجه به پیامدهای احتمالی بهداشتی و روانی این گونه اعمال نیز باشد.

خطرات بهداشتی و پزشکی جدی دخول با میوه

گذشته از ابعاد شرعی، از منظر پزشکی و بهداشتی نیز، استفاده از میوه یا هر شیء خارجی غیر استریل و غیرتخصصی برای دخول در روابط جنسی، مملو از خطرات جدی و پیامدهای منفی است. بافت های تناسلی، به ویژه در زنان، بسیار حساس و آسیب پذیر هستند و هرگونه تماس با عوامل غیربهداشتی یا اجسام نامناسب می تواند منجر به عوارض جبران ناپذیری شود.

ریسک بالای عفونت های واژینال و ادراری

میوه ها، حتی پس از شستشوی سطحی، حاوی مقادیر زیادی باکتری، قارچ، انگل و بقایای سموم کشاورزی هستند. سطح ناهموار یا بافت متخلخل برخی میوه ها می تواند محل تجمع این عوامل بیماری زا باشد. ورود این عوامل به محیط مرطوب و حساس واژن یا دستگاه ادراری می تواند به سرعت منجر به عفونت های شدید شود. عفونت های شایع شامل واژینوز باکتریایی، کاندیدیازیس (عفونت قارچی واژن) و عفونت های دستگاه ادراری (UTI) است که با علائمی نظیر سوزش، خارش، ترشحات غیرطبیعی و درد همراه هستند. این عفونت ها می توانند به سرعت پیشرفت کرده و اندام های داخلی تر مانند رحم، تخمدان ها و حتی کلیه ها را نیز درگیر کنند.

آسیب های فیزیکی به بافت های حساس

بسیاری از میوه ها مانند خیار، هویج، بادمجان یا موز، دارای اشکال نامنظم، لبه های تیز، سطوح زبر یا بافت شکننده هستند. این ویژگی ها، خطر ایجاد خراش، زخم، بریدگی، التهاب و حتی پارگی در دیواره های ظریف واژن، دهانه رحم یا مقعد را به شدت افزایش می دهد. پارگی های عمیق می توانند منجر به خونریزی شدید، درد مزمن، و نیاز به جراحی ترمیمی شوند. علاوه بر این، احتمال شکسته شدن یا گیر کردن قطعات میوه در داخل بدن، خود یک وضعیت اورژانسی پزشکی است که نیاز به مداخله فوری برای خارج کردن آن دارد. این حوادث می توانند آسیب های دائمی به بافت های داخلی وارد کرده و حتی بر عملکرد جنسی و باروری در آینده تأثیر بگذارند.

واکنش های آلرژیک و التهابی

میوه ها حاوی ترکیبات طبیعی متعددی هستند که می توانند برای بافت های مخاطی حساس، تحریک کننده یا آلرژی زا باشند. اسیدهای موجود در میوه هایی مانند مرکبات یا آناناس، و همچنین آنزیم ها و اگزالات در برخی دیگر، می توانند باعث سوزش شدید، خارش، قرمزی و ورم در ناحیه تناسلی شوند. این واکنش های التهابی، علاوه بر درد و ناراحتی، محیط را برای رشد عوامل بیماری زا مساعدتر می کنند. حتی در افرادی که به میوه های خاصی حساسیت غذایی ندارند، تماس مستقیم عصاره میوه با بافت های مخاطی می تواند واکنش های ناخواسته ای ایجاد کند.

عوارض طولانی مدت و جدی

آسیب های ناشی از دخول با میوه می تواند فراتر از عفونت ها و زخم های اولیه باشد. در موارد شدید، ممکن است فیستول (ایجاد سوراخ غیرطبیعی بین اندام ها، مانند بین واژن و روده یا مثانه) رخ دهد که نیاز به جراحی های پیچیده و طولانی دارد. همچنین، آسیب های مکرر یا شدید می تواند منجر به زخم های مزمن، تنگی واژن، درد هنگام مقاربت (دیسپارونی) و در نهایت، اختلال در عملکرد جنسی و کیفیت زندگی شود. از جنبه روانشناختی، تجربیات منفی و آسیب های جسمی ناشی از این عمل می تواند به کاهش اعتماد به نفس جنسی، اضطراب، افسردگی و حتی مشکلات عمیق در رابطه زناشویی منجر گردد.

پزشکان و متخصصان زنان قاطعانه توصیه می کنند که به هیچ وجه از اشیاء خارجی غیرپزشکی و غیربهداشتی، از جمله میوه ها، برای دخول یا تحریک جنسی استفاده نشود. این اقدامات خطرات جدی و جبران ناپذیری برای سلامت جسم و روان به همراه دارند.

توصیه های پزشکی صریح

تمامی پزشکان و متخصصان زنان و اورولوژی، به اتفاق آراء بر عدم استفاده از هرگونه شیء خارجی غیرپزشکی و غیربهداشتی در روابط جنسی تأکید دارند. این توصیه شامل میوه ها، سبزیجات و هر شیء دیگری می شود که برای این منظور طراحی نشده است. در صورت نیاز به استفاده از وسایل کمکی برای ارضای جنسی (با فرض جواز شرعی و پس از مشورت با مرجع تقلید)، باید فقط از وسایل جنسی ایمن و بهداشتی که از مواد مخصوص پزشکی ساخته شده اند و به طور منظم ضدعفونی می شوند، استفاده کرد. همچنین، استفاده از روان کننده های مبتنی بر آب که سازگار با بدن هستند، برای کاهش اصطکاک و پیشگیری از آسیب ضروری است. سلامت جنسی بخشی جدایی ناپذیر از سلامت کلی فرد است و باید با جدیت و آگاهی کامل به آن پرداخت.

جایگزین های شرعی و بهداشتی برای ارضای جنسی در زندگی مشترک

با توجه به فتاوای مراجع عظام تقلید و خطرات جدی بهداشتی استفاده از میوه یا اشیاء خارجی در روابط زناشویی، ضروری است زوجین با راهکارهای شرعی و بهداشتی جایگزین برای ارضای جنسی آشنا شوند. اسلام بر اهمیت ارضای مشروع نیازهای جنسی تأکید دارد و راه های سالم و بی خطری را برای آن پیش بینی کرده است.

اهمیت ارضای جنسی صحیح و مشروع در اسلام

اسلام روابط جنسی را تنها یک غریزه حیوانی نمی داند، بلکه آن را یکی از ستون های اصلی زندگی مشترک، عامل مودت و رحمت بین زوجین و راهی برای بقای نسل و رسیدن به آرامش روحی معرفی می کند. ارضای جنسی صحیح و مشروع در چارچوب ازدواج، نه تنها یک حق متقابل است، بلکه وظیفه ای است که زوجین در قبال یکدیگر دارند. این امر به تحکیم بنیان خانواده، کاهش استرس و اضطراب، و افزایش رضایت از زندگی کمک شایانی می کند. برآورده نشدن این نیازها می تواند به بروز مشکلات روحی، سردی عاطفی و حتی انحرافات اخلاقی منجر شود.

راهکارهای مجاز و توصیه شده برای ارضای جنسی

دین مبین اسلام، راهکارهای متنوع و سالمی را برای ارضای جنسی زوجین ارائه می دهد که نه تنها فاقد خطرات بهداشتی هستند، بلکه به تقویت صمیمیت و عشق بین آن ها نیز کمک می کنند:

1. معاشقه (Foreplay) و لمس های مجاز: معاشقه قبل از دخول، نقش حیاتی در تحریک جنسی، افزایش لذت و آماده سازی جسمی و روانی زوجین دارد. لمس، نوازش، بوسه و تحریک نقاط حساس بدن یکدیگر، همگی از استمتاعات مجاز و بسیار مؤثر در روابط جنسی هستند. این اعمال به افزایش میل جنسی، ریلکسیشن و ایجاد پیوند عاطفی عمیق تر کمک می کنند.
2. ارضای جنسی متقابل با دست، دهان و سایر اعضای بدن: زوجین مجاز هستند که با استفاده از دست، دهان یا سایر اعضای بدن خود، یکدیگر را تحریک کرده و به ارگاسم برسانند. این روش ها، اگر با رعایت بهداشت و میل هر دو طرف انجام شوند، کاملاً مشروع و بی خطر هستند و می توانند جایگزین مناسبی برای روش های پرخطر و نامتعارف باشند.
3. خلاقیت و تنوع در روابط مشروع: روابط جنسی نباید یکنواخت و تکراری باشد. زوجین می توانند با گفتگو، شناخت نیازهای یکدیگر و به کارگیری خلاقیت، تنوع و هیجان را به روابط خود بازگردانند. مطالعه کتب و مقالات معتبر در زمینه بهداشت جنسی و مشاوره با متخصصین خانواده می تواند در این زمینه کمک کننده باشد.

مواجهه با ناتوانی جنسی همسر

ناتوانی جنسی در مردان (مانند اختلال نعوظ یا انزال زودرس) یا مشکلات جنسی در زنان می تواند چالش های جدی برای روابط زناشویی ایجاد کند. در چنین شرایطی، راهکارهای زیر توصیه می شود:

1. درمان های پزشکی، روانشناختی و مشاوره جنسی: بسیاری از ناتوانی های جنسی قابل درمان هستند. مراجعه به پزشک متخصص (اورولوژیست، متخصص زنان، یا سکس تراپیست)، روانشناس یا مشاور خانواده، می تواند به شناسایی علت مشکل و دریافت درمان های مناسب (دارویی، هورمونی، رفتاری یا روان درمانی) کمک کند.
2. راهکارهای شرعی برای ارضای زن در صورت ناتوانی شوهر: اگر مرد دچار ناتوانی جنسی باشد و قادر به دخول نباشد، زن می تواند از طریق سایر استمتاعات مشروع (مانند تحریک با دست یا دهان توسط شوهر) نیاز جنسی خود را برطرف کند. این راهکارها می تواند برای حفظ آرامش و ارضای نسبی زن بسیار مفید باشد.
3. امکان درخواست طلاق در موارد شدید و غیرقابل درمان: در موارد بسیار نادر که ناتوانی جنسی شوهر کاملاً غیرقابل درمان بوده و منجر به عسر و حرج شدید زن و عدم امکان ادامه زندگی مشترک شود، زن می تواند با مشورت با مراجع شرعی و حقوقی، درخواست طلاق دهد. البته این راهکار باید آخرین گزینه باشد و با در نظر گرفتن تمامی تبعات آن انجام گیرد.

بحث درباره وسایل جنسی کمکی (در صورت جواز شرعی و بهداشتی)

در مورد استفاده از وسایل جنسی کمکی (مانند ویبراتور یا دیلدو که از مواد بهداشتی ساخته شده اند)، نظرات مراجع متفاوت است. برخی مراجع، استفاده از این وسایل را (نه برای دخول مستقیم توسط غیر همسر، بلکه برای تحریک یا کمک به ارضای جنسی توسط خود زوجین و با رعایت شرایط خاص) در صورت عدم ضرر و عدم شباهت به استمناء، جایز می دانند. با این حال، تأکید می شود که این مسئله نیازمند مراجعه مستقیم به مرجع تقلید هر فرد و کسب فتوای مشخص است. در صورت جواز، انتخاب وسایل باید با دقت فراوان صورت گیرد، به گونه ای که از مواد باکیفیت پزشکی ساخته شده باشند و قابلیت استریل شدن داشته باشند تا از خطرات بهداشتی جلوگیری شود.

نتیجه گیری

موضوع حکم دخول با میوه، همان طور که از فتاوای مراجع عظام تقلید برمی آید، در غالب موارد با عدم جواز شرعی یا حداقل احتیاط واجب همراه است. مراجع بزرگواری چون آیت الله خامنه ای، آیت الله سیستانی، آیت الله صافی گلپایگانی و آیت الله فاضل لنکرانی به صراحت این عمل را جایز نمی دانند، و آیت الله مکارم شیرازی نیز با قید عدم ضرر خاص و توصیه به ترک آن، بر عدم مطلوبیت این کار تأکید دارند. این اجماع نظر، فراتر از ابعاد صرفاً فقهی، نشان دهنده توجه به سلامت و پاکیزگی روابط زناشویی است.

از سوی دیگر، بررسی های پزشکی به وضوح نشان می دهد که استفاده از میوه ها یا هر شیء خارجی غیربهداشتی دیگر برای دخول، با خطرات جدی و بعضاً جبران ناپذیری برای سلامت جسمی همراه است. ریسک بالای عفونت های واژینال و ادراری، آسیب های فیزیکی به بافت های حساس، واکنش های آلرژیک و التهابی، و عوارض طولانی مدت نظیر فیستول، تنها بخشی از پیامدهای منفی این عمل هستند. متخصصان سلامت قویاً بر عدم انجام چنین کارهایی تأکید می کنند.

اسلام، راهکارهای سالم، مشروع و لذت بخشی را برای ارضای نیازهای جنسی زوجین در زندگی مشترک ارائه داده است که نیازی به توسل به روش های پرخطر و نامتعارف نیست. تمرکز بر معاشقه، استمتاع از طریق اعضای بدن یکدیگر، خلاقیت در روابط مشروع، و در صورت لزوم، مشاوره با متخصصان جنسی و پزشکی برای حل مشکلات احتمالی، بهترین و ایمن ترین مسیر برای داشتن یک زندگی زناشویی رضایت بخش و بر اساس موازین دینی و بهداشتی است.

بر این اساس، به زوجین توصیه می شود که آگاهی شرعی و پزشکی خود را افزایش دهند، با یکدیگر در مورد نیازها و انتظاراتشان گفت وگو کنند، و در صورت بروز هرگونه چالش یا کنجکاوی در مورد مسائل جنسی، به جای اتکا به اطلاعات غیرموثق، به مراجع تقلید، پزشکان متخصص و مشاوران خانواده مورد اعتماد مراجعه نمایند. حفظ سلامت جسم و روح، و استحکام بنیان خانواده، اولویت هایی هستند که باید همواره مد نظر قرار گیرند.