تفنگ های مجوز دار

تفنگ های مجوز دار به سلاح هایی گفته می شود که نگهداری، حمل و استفاده از آن ها در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران و با کسب مجوزهای لازم از مراجع ذی صلاح قانونی انجام می شود. این دسته از سلاح ها که عمدتاً شامل تفنگ های شکاری و ورزشی می شوند، برای کاربردهای مشخص و تحت نظارت دقیق نهادهای امنیتی و محیط زیستی به افراد واجد شرایط اعطا می گردند. آگاهی از تمامی ابعاد قانونی، شرایط و مسئولیت های مرتبط با تفنگ های مجوز دار برای هر فرد متقاضی یا دارنده این سلاح ها امری حیاتی است.

در اختیار داشتن سلاح، حتی از نوع مجوزدار، مستلزم آگاهی کامل از قوانین و مسئولیت پذیری بالایی است. عدم رعایت کوچک ترین ضوابط می تواند پیامدهای قانونی جدی به دنبال داشته باشد. هدف از این راهنما، ارائه اطلاعات جامع و کاربردی در خصوص تمامی جنبه های مرتبط با تفنگ های مجوزدار در ایران است؛ از شرایط و مراحل اخذ مجوز گرفته تا نحوه خرید و فروش، نگهداری ایمن و تمدید پروانه ها، به گونه ای که ابهامات رایج کاربران برطرف شده و دسترسی به منبعی معتبر و قابل اتکا فراهم شود. تأکید بر ایمنی، رعایت قوانین و حفظ محیط زیست در استفاده از این سلاح ها از محورهای اصلی این مطالب است.

چرا به مجوز نیاز داریم؟ (نگاهی به قوانین و کاربردها)

در بسیاری از کشورها، مالکیت و استفاده از سلاح گرم تحت نظارت دقیق قوانین قرار دارد و ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. تفکیک بین سلاح مجاز و غیرمجاز، بنیادی ترین اصل در این حوزه است. سلاح غیرمجاز، هرگونه سلاح گرم یا سردی است که بدون طی مراحل قانونی و کسب پروانه حمل یا نگهداری، در اختیار افراد قرار گیرد. حمل، نگهداری، خرید و فروش سلاح غیرمجاز در ایران جرم محسوب شده و مجازات های سنگینی از جمله حبس و جزای نقدی را در پی دارد. این رویکرد قانونی با هدف حفظ امنیت عمومی و جلوگیری از سوءاستفاده از سلاح اتخاذ شده است.

تفنگ های مجوزدار، کاربری های قانونی و مشخصی دارند که اصلی ترین آن ها عبارت اند از: شکار قانونمند، ورزش تیراندازی، و در برخی شرایط خاص، حفاظت از جان و مال. شکار قانونمند به معنای انجام فعالیت شکار بر اساس ضوابط سازمان حفاظت محیط زیست، در فصول و مناطق مجاز و با رعایت تعداد مشخصی از گونه ها است. ورزش تیراندازی نیز در باشگاه های مجاز و تحت نظارت مراجع ورزشی انجام می شود. مراجع و سازمان های دولتی مختلفی در زمینه صدور مجوز، نظارت و تعیین ضوابط دخیل هستند که از مهم ترین آن ها می توان به معاونت اسلحه و مهمات ارتش جمهوری اسلامی ایران و سازمان حفاظت محیط زیست اشاره کرد. نیروهای مسلح نیز در برخی موارد، نقش نظارتی و اجرایی بر عهده دارند.

انواع تفنگ های مجوزدار رایج در ایران

بازار تفنگ های مجوزدار در ایران عمدتاً شامل سه دسته اصلی می شود: سلاح های گرم شکاری، سلاح های ورزشی و تفنگ های بادی. هر کدام از این دسته ها ویژگی ها و کاربردهای خاص خود را دارند که اطلاع از آن ها برای متقاضیان ضروری است.

سلاح های گرم شکاری

سلاح های گرم شکاری متداول ترین نوع تفنگ های مجوزدار هستند که به سه زیرمجموعه اصلی تقسیم می شوند:

• ساچمه زنی: این نوع سلاح ها برای شکار پرندگان و حیوانات کوچک کاربرد دارند. مدل های ایرانی متنوعی در این دسته تولید می شوند که از محبوبیت بالایی برخوردارند.
  • نخجیر ۱ (GS100): یک اسلحه تک لول کمرشکن، مناسب برای شکار پرندگان.
  • نخجیر ۲ (GS200): اسلحه دولول کمرشکن، برای شکار پرندگان.
  • صیاد ۲ (GS600): اسلحه ساچمه زنی با گیج ۱۲، دارای مکانیزم تسلیح دستکش.
  • شاهین (GS400): از دیگر مدل های ساچمه زنی رایج.
  • آرش (GS102): یک مدل ساچمه زنی.
  • نابل تراپ: مدلی مناسب برای تیراندازی ورزشی تراپ و اسکیت.

  تفنگ های ساچمه زنی ممکن است تک لول، دولول (رويهم يا بغل)، و یا نیمه اتوماتیک باشند که هر کدام مزایا و کاربردهای خاص خود را دارند. گیج (Gauge) سلاح که نشان دهنده قطر داخلی لول است نیز در این دسته اهمیت دارد که گیج ۱۲ رایج ترین آن است.

• گلوله زنی: این سلاح ها با دقت و برد بیشتر، برای شکار چهارپایان بزرگتر طراحی شده اند. از جمله مدل های شناخته شده در این دسته می توان به نخجیر ۳ (GS800) اشاره کرد که با طراحی ارگونومیک، برای شکار چهارپایان مناسب است.
• خفیف: سلاح های خفیف (با کالیبر .22) عمدتاً برای تمرین تیراندازی، ممارست و در برخی موارد شکار حیوانات کوچک تر مورد استفاده قرار می گیرند. این سلاح ها به دلیل لگد کم و مهمات ارزان تر، گزینه مناسبی برای شروع تیراندازی و آموزش هستند.

سلاح های ورزشی

تفنگ های ورزشی برای رشته های مختلف تیراندازی مانند تراپ، اسکیت، و دقت طراحی شده اند. فرآیند اخذ مجوز برای این سلاح ها ممکن است کمی متفاوت از سلاح های شکاری باشد و معمولاً از طریق هیئت های تیراندازی استانی پیگیری می شود. دارندگان این سلاح ها برای انتقال یا تبدیل جواز ورزشی به شکاری باید به مدیریت اسلحه و مهمات محل سکونت خود مراجعه کنند. این سلاح ها عموماً با هدف رقابت و تمرینات ورزشی مجوز می گیرند و محدودیت های خاص خود را دارند.

تفنگ های بادی (PCP و فنری)

تفنگ های بادی، به ویژه مدل های PCP (Pre-Charged Pneumatic) و فنری، در سال های اخیر محبوبیت زیادی پیدا کرده اند. نکته مهم در مورد این تفنگ ها این است که برخلاف سلاح های گرم، عموماً نیازی به مجوز حمل سلاح گرم ندارند. این بدان معنا نیست که استفاده از آن ها بدون هیچ قید و شرطی مجاز است. اگر قصد استفاده از تفنگ بادی برای شکار دارید، باید حتماً پروانه شکار را از سازمان حفاظت محیط زیست اخذ کنید. برخی از مدل های بسیار قوی تفنگ های بادی ممکن است تحت ضوابط خاصی قرار گیرند که بهتر است برای اطمینان بیشتر از مراجع ذی ربط استعلام گرفته شود، اما به طور کلی شایعات در مورد نیاز به مجوز سلاح گرم برای تفنگ بادی کالیبر ۵.۵ بی اساس است. استفاده مسئولانه و آگاهانه از این تفنگ ها، حتی بدون مجوز حمل سلاح گرم، همچنان اهمیت دارد تا از هرگونه سوءاستفاده یا آسیب جلوگیری شود.

فرآیند گام به گام اخذ مجوز حمل سلاح شکاری

دریافت مجوز حمل سلاح شکاری فرآیندی چند مرحله ای است که نیازمند دقت و ارائه مدارک کامل است. این فرآیند از احراز شرایط عمومی و اختصاصی متقاضی آغاز شده و تا صدور پروانه ادامه می یابد.

شرایط عمومی و اختصاصی متقاضیان

برای دریافت پروانه حمل سلاح شکاری، متقاضیان باید دارای شرایط زیر باشند:

1. سن قانونی: حداقل ۱۸ سال تمام.
2. وضعیت خدمت نظام وظیفه: برای آقایان مشمول، روشن شدن وضعیت نظام وظیفه (داشتن کارت پایان خدمت، کارت معافیت یا گواهی اشتغال به تحصیل) الزامی است.
3. صلاحیت های جسمی و روانی: متقاضی باید از سلامت کامل جسمی و روانی برخوردار باشد که این موضوع با تأیید پزشک معتمد نهادهای ذی ربط احراز می شود. نداشتن سابقه جنون یا اختلال روانی ضروری است.
4. تأیید صلاحیت امنیتی و عدم سوء پیشینه: عدم سابقه شرارت، تهدید، ارعاب، انتقام جویی، قاچاق مواد مخدر، اعتیاد به مواد مخدر، سرقت، خرید و فروش یا نگهداری سلاح و مهمات غیرمجاز، از شروط اصلی احراز صلاحیت امنیتی است.
5. گذراندن دوره آموزش تیراندازی: متقاضیان باید دوره آموزش تیراندازی را در مراکز مجاز اسلحه و مهمات طی کنند. افرادی که کارت پایان خدمت سربازی دارند، تا ۱۰ سال از زمان اتمام خدمت از این آموزش معاف هستند.

جانبازان و ایثارگران گرانقدر، به دلیل سوابق خدمتی و ایثارگری، ممکن است از شرایط ویژه ای برای اخذ مجوز سلاح برخوردار باشند. توصیه می شود این عزیزان برای اطلاع از تسهیلات و اولویت های احتمالی، به طور مستقیم با معاونت اسلحه و مهمات ارتش و بنیاد شهید و امور ایثارگران تماس بگیرند.

مدارک لازم برای درخواست مجوز اولیه

مدارکی که برای درخواست اولیه مجوز تفنگ شکاری لازم است، شامل موارد زیر می شود:

• کپی برابر اصل شناسنامه و کارت ملی (دو طرف).
• کارت پایان خدمت/معافیت یا گواهی اشتغال به تحصیل (برای آقایان).
• گواهی سلامت جسمی و روانی از پزشک معتمد.
• چند قطعه عکس پرسنلی جدید (معمولاً ۴ قطعه).
• فرم های تکمیل شده درخواست مجوز.
• گواهی عدم سوء پیشینه کیفری (که از طریق مراجع قانونی اخذ می شود).
• فیش های واریزی به حساب های اعلام شده (مبالغ دقیق و شماره حساب ها باید از مرجع صدور مجوز استعلام شود؛ این مبالغ متغیر هستند).
• گواهی محل سکونت (مانند کپی سند منزل یا اجاره نامه).
• سایر استعلامات و تأییدیه های مورد نیاز که توسط مدیریت اسلحه و مهمات اعلام می شود.

مراحل فرآیند (از ثبت نام تا صدور مجوز)

پس از آماده سازی مدارک، مراحل به شرح زیر پیگیری می شود:

1. مراجعه به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش: متقاضی باید با مدارک کامل به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش در شهرستان محل سکونت خود یا معاونت اسلحه و مهمات ارتش در تهران مراجعه کند.
2. بررسی مدارک و استعلامات امنیتی: مدارک ارائه شده بررسی و استعلامات لازم از نهادهای امنیتی و انتظامی انجام می شود تا صلاحیت های امنیتی و عدم سوء پیشینه متقاضی تأیید گردد. این مرحله ممکن است زمان بر باشد.
3. دریافت برگ نگهداری سه ماهه (موقت): در صورت تأیید صلاحیت ها، معمولاً برگه ای با عنوان مجوز نگهداری موقت سه ماهه صادر می شود که به دارنده اجازه می دهد سلاح شکاری خود را تا زمان صدور پروانه نهایی، فقط در منزل نگهداری کند. این برگه، مجوز حمل سلاح در اماکن عمومی نیست.
4. صدور پروانه حمل پنج ساله: پس از تکمیل تمامی مراحل و تأیید نهایی، پروانه حمل پنج ساله سلاح صادر می شود. این پروانه، مجوز قانونی برای حمل و نگهداری سلاح در محدوده کشور است، اما به معنای مجوز شکار نیست.

خرید و فروش تفنگ شکاری مجوزدار (قوانین و نکات)

خرید و فروش تفنگ شکاری مجوزدار نیز مانند فرآیند اخذ مجوز، دارای ضوابط و مقررات خاصی است که رعایت آن ها برای جلوگیری از هرگونه تخلف و پیامد قانونی ضروری است. این فرآیند می تواند از طریق فروشگاه های مجاز یا از اشخاص صورت گیرد.

خرید از فروشگاه های مجاز

برای خرید تفنگ شکاری نو، بهترین و مطمئن ترین راه، مراجعه به فروشگاه های مجاز اسلحه و مهمات فروشی است که دارای پروانه کسب از معاونت اسلحه و مهمات ارتش جمهوری اسلامی ایران هستند. این فروشگاه ها سلاح های دارای مجوز را با رعایت تمامی پروتکل های قانونی به فروش می رسانند.

• شناسایی فروشگاه های مجاز: قبل از خرید، اطمینان حاصل کنید که فروشگاه مورد نظر دارای مجوز فعالیت از مراجع ذی صلاح است.
• نکات مهم در خرید (نو): هنگام انتخاب سلاح، به نوع (ساچمه زنی، گلوله زنی، خفیف)، مدل، برند و کیفیت ساخت آن توجه کنید. کارشناسان فروشگاه می توانند در انتخاب مناسب ترین سلاح بر اساس نیاز و کاربرد شما راهنمایی کنند.
• خرید از طریق حواله دولتی: گاهی اوقات، وزارت دفاع یا سپاه پاسداران از طریق حواله های دولتی، امکان خرید سلاح شکاری را با قیمت های کنترل شده فراهم می کنند. این حواله ها معمولاً برای افراد خاص یا در شرایط ویژه صادر می شوند و ممکن است از نظر قیمت نسبت به بازار آزاد مقرون به صرفه تر باشند. برای اطلاع از شرایط و امکان خرید از این طریق، باید با سازمان اسلحه و مهمات یا مراجع ذی ربط تماس حاصل کرد.

خرید و فروش از اشخاص (دست دوم)

خرید و فروش تفنگ شکاری دست دوم از افراد نیز در چارچوب قانون مجاز است، اما باید با دقت و رعایت مراحل قانونی انجام شود. این فرآیند نیازمند حضور همزمان خریدار و فروشنده در مراجع ذی صلاح است.

• حضور در مراجع ذی صلاح: خریدار و فروشنده باید به همراه سلاح و تمامی مدارک شناسایی معتبر (شناسنامه، کارت ملی، کارت پایان خدمت برای متولدین ۱۳۵۵ به بعد) و پروانه حمل معتبر فروشنده، به مدیریت اسلحه و مهمات محل صدور پروانه حمل یا محل سکونت فروشنده مراجعه کنند.
• مدارک لازم برای انتقال مالکیت: علاوه بر مدارک ذکر شده، خود سلاح نیز باید جهت بررسی و ثبت در سامانه مربوطه همراه باشد.
• نکات مهم در بررسی وضعیت فنی سلاح دست دوم: قبل از خرید، حتماً وضعیت فنی سلاح (لول، گلنگدن، کپ و سایر اجزا) را توسط یک کارشناس خبره بررسی کنید تا از سلامت و کارکرد صحیح آن اطمینان حاصل شود. هرگونه دستکاری غیرمجاز در قطعات اصلی (لول، گلنگدن و کپ) ممنوع است و سلاح را غیرمجاز می کند.
• تأکید بر ممنوعیت خرید و فروش غیرقانونی: هرگونه خرید و فروش سلاح بدون مجوز و بدون طی مراحل قانونی، غیرمجاز و پیگرد قانونی دارد.

قیمت گذاری تفنگ های مجوزدار

قیمت تفنگ های مجوزدار به عوامل متعددی بستگی دارد و نمی توان لیست قیمت ثابت و به روزی ارائه کرد. از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت می توان به نوع سلاح (ساچمه زنی، گلوله زنی، خفیف)، مدل، برند (ایرانی یا خارجی)، نو یا دست دوم بودن، و نوسانات بازار اشاره کرد. تفنگ های نو از فروشگاه های مجاز، به دلیل تضمین اصالت و سلامت کالا، معمولاً قیمت بالاتری دارند. در مقابل، تفنگ های دست دوم می توانند با قیمت های پایین تری عرضه شوند، اما نیازمند بررسی دقیق فنی هستند. همچنین، وجود حواله های دولتی می تواند بر تعادل عرضه و تقاضا و در نتیجه قیمت ها تأثیر بگذارد.

نگهداری، تمدید و مسئولیت های قانونی

پس از اخذ مجوز و خرید تفنگ شکاری، مسئولیت های دارنده سلاح آغاز می شود. این مسئولیت ها شامل نگهداری ایمن، تمدید به موقع پروانه حمل و رعایت تمامی محدودیت ها و ممنوعیت های قانونی است.

نگهداری ایمن سلاح

یکی از مهم ترین جنبه های مالکیت سلاح، اطمینان از نگهداری ایمن آن است. رعایت نکات زیر حیاتی است:

• صندوقچه ایمن: سلاح باید در یک صندوقچه ایمن و دور از دسترس کودکان و افراد غیرمجاز نگهداری شود.
• جدانگه داشتن مهمات: مهمات باید همیشه جدا از سلاح و در مکانی امن و قفل شده نگهداری شوند.
• نکات ایمنی در منزل و هنگام حمل و نقل:
  • سلاح همیشه باید تخلیه و فاقد مهمات باشد، مگر در زمان استفاده مجاز.
  • هنگام حمل و نقل، سلاح باید در کاور یا کیف مخصوص و به صورت پنهان حمل شود. حمل سلاح در خیابان و اماکن عمومی (بدون پروانه شکار یا مأموریت خاص) ممنوع است و منجر به برخورد قانونی و توقیف سلاح خواهد شد.

تفاوت پروانه حمل و پروانه شکار

یک ابهام رایج در میان دارندگان سلاح، تفاوت بین پروانه حمل و پروانه شکار است:

• پروانه حمل (۵ ساله): این پروانه که توسط مدیریت اسلحه و مهمات ارتش صادر می شود، صرفاً مجوز قانونی برای حمل و نگهداری سلاح در محدوده کشور جمهوری اسلامی ایران است. این پروانه به تنهایی به شما اجازه شکار نمی دهد.
• پروانه شکار: برای انجام فعالیت شکار در زمان و مکان مشخص، باید علاوه بر داشتن پروانه حمل معتبر، پروانه شکار را نیز به صورت جداگانه از سازمان حفاظت محیط زیست استان یا شهرستان خود اخذ کنید. بدون پروانه شکار، هرگونه فعالیت شکاری غیرقانونی محسوب می شود.

تمدید پروانه حمل

پروانه حمل سلاح شکاری دارای اعتبار پنج ساله است و تمدید به موقع آن بسیار مهم است. عدم تمدید به موقع، سلاح را از نظر قانونی غیرمجاز تلقی کرده و پیامدهای قانونی جدی در پی خواهد داشت.

• زمان مراجعه: متقاضیان در تهران باید سه ماه زودتر و در شهرستان ها شش ماه زودتر از اتمام اعتبار پروانه حمل خود، به مدیریت اسلحه و مهمات محل سکونت مراجعه و برای تمدید اقدام کنند.
• مدارک مورد نیاز برای تمدید: اصل جواز حمل سلاح، دفترچه شناسایی ویژه شکارچیان (در صورت وجود و اتمام اعتبار)، چند قطعه عکس جدید و فیش های واریزی از مدارک لازم برای تمدید هستند.
• عواقب عدم تمدید به موقع: در صورت عدم تمدید به موقع، سلاح غیرمجاز تشخیص داده شده و با فرد متخلف برخورد قانونی می شود. تعیین تکلیف سلاح نیز از طریق مراجع قانونی صورت می گیرد. حتی برای فروش سلاحی که پروانه حمل آن منقضی شده، ابتدا باید پروانه تمدید شود.

ممنوعیت ها و محدودیت ها

دارندگان تفنگ های مجوزدار باید به شدت به ممنوعیت ها و محدودیت های زیر توجه کنند:

• حمل سلاح در خیابان و اماکن عمومی: همانطور که پیشتر ذکر شد، حمل سلاح در مکان های عمومی بدون پروانه شکار معتبر یا مأموریت مشخص، ممنوع است.
• دستکاری، تعمیر یا تعویض قطعات اصلی: هرگونه دستکاری، تعمیر یا تعویض قطعات اصلی سلاح (مانند لول، گلنگدن و کپ) توسط افراد غیرمجاز یا حتی خود دارنده سلاح ممنوع است. در صورت خرابی این قطعات، باید به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش مراجعه کرده تا از طریق آن ها به مبادی مربوطه (مانند وزارت دفاع) برای تعمیر معرفی شوید.
• شکار غیرقانونی: شکار در مناطق حفاظت شده، خارج از فصل شکار، شکار گونه های حمایت شده، و شکار بدون مجوز شکار، تخلف جدی محسوب شده و مجازات های سنگینی دارد.

سلاح های موروثی

در بسیاری از موارد، تفنگ شکاری به دلیل ارث به دست افراد می رسد که ممکن است فاقد مجوز باشد. برای قانونی کردن وضعیت این سلاح ها، وارثین باید با مراجعه به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش در شهرستان محل سکونت خود، نسبت به تعیین تکلیف و طی مراحل قانونی اقدام کنند. این فرآیند شامل ارائه مدارک و احراز صلاحیت های لازم برای وارث و همچنین بررسی وضعیت سلاح خواهد بود. در صورتی که سلاح فاقد جواز بوده و مالک اصلی آن فوت کرده باشد، مراجعه به اداره اسلحه و مهمات جهت راهنمایی و ارائه مدارک فوت و انحصار وراثت، اولین قدم است.

پروانه شکار و قوانین محیط زیست

همانطور که گفته شد، داشتن پروانه حمل سلاح به معنای جواز شکار نیست. برای انجام شکار قانونی، باید پروانه شکار را از سازمان حفاظت محیط زیست دریافت کنید. این بخش به تفصیل به شرایط و قوانین شکار می پردازد.

شرایط دریافت پروانه شکار

برای اخذ پروانه شکار، متقاضی باید به همراه مدارک زیر به یکی از ادارات سازمان حفاظت محیط زیست در استان ها یا شهرستان ها مراجعه کند:

• اصل و کپی جواز حمل سلاح ساچمه زنی معتبر (صادر شده از ارتش، سپاه یا ناجا).
• داشتن دفترچه شناسایی ویژه شکارچیان.
• یک قطعه عکس.
• فیش واریزی (مبلغ دقیق آن باید از اداره محیط زیست استعلام شود).

قوانین شکار گونه های مختلف

قوانین شکار بر اساس نوع گونه و شرایط آن متفاوت است:

• پرندگان:
  • اعتبار پروانه شکار پرندگان معمولاً از اول مهرماه تا پانزدهم اسفند همان سال است.
  • روزهای مجاز شکار معمولاً دو روز آخر هفته (پنجشنبه و جمعه) است.
  • تعداد مجاز شکار در هر سفر معمولاً چهار قطعه پرنده است.
  • شکار در مناطق آزاد مجاز است و در مناطق حفاظت شده یا پارک های ملی ممنوع.
  • پروانه شکار برای افرادی صادر می شود که سابقه تخلف از قوانین شکار نداشته باشند.
• گراز وحشی:
  • پروانه شکار گراز وحشی فقط برای اقلیت های دینی صادر می شود و به هیچ عنوان برای مسلمانان شیعه صادر نمی شود. دلیل این محدودیت، حرام گوشت بودن گراز (خوک وحشی) از نظر شرع مقدس اسلام است.
  • اعتبار پروانه معمولاً از تاریخ صدور به مدت سه روز است.
  • شکار در مناطق آزاد مجاز است.
  • این پروانه نیز برای افرادی صادر می شود که سابقه تخلف نداشته باشند.
  • در برخی مناطق که گراز وحشی به مزارع و نخلستان های کشاورزان آسیب می زند، مسلمانان نیز می توانند با هماهنگی سازمان محیط زیست و اخذ مجوزهای خاص، برای دفع این حیوانات اقدام کنند، اما این موضوع تحت عنوان شکار تلقی نمی شود و صرفاً برای حفاظت از محصولات کشاورزی است.
• خرگوش و تشی:
  • پروانه شکار این گونه ها معمولاً برای اقلیت های دینی و مسلمانان غیرشیعه صادر می شود.
  • تعداد مجاز شکار در هر سفر معمولاً دو سر خرگوش یا تشی است.
  • روزهای مجاز شکار معمولاً دو روز آخر هفته است.
  • شکار در مناطق آزاد مجاز است.
  • شکار در شب و استفاده از چراغ قوه و نورافکن ممنوع است.
• شکار خرگوش با استفاده از تازی:
  • این پروانه نیز برای اقلیت های دینی و مسلمانان غیرشیعه صادر می شود.
  • اعتبار پروانه معمولاً از اول مهرماه تا پانزدهم اسفند ماه همان سال است.
  • شکار در سه روز آخر هفته مجاز است.
  • شکارچی در هر سفر مجاز به شکار دو سر خرگوش است.
  • شکارچی مجاز به استفاده از دو قلاده تازی است و جرگه نمودن خرگوش با استفاده از تعداد بیشتر تازی، حتی اگر متعلق به چند شکارچی دیگر باشد، ممنوع است.

تاکید بر مسئولیت اجتماعی و حفظ محیط زیست

شکار قانونی، با هدف حفظ تعادل زیستی و کنترل جمعیت برخی گونه ها انجام می شود و نباید به معنای آسیب به حیات وحش و تخریب محیط زیست تلقی شود. مسئولیت اجتماعی هر شکارچی این است که به اصول اخلاقی شکار پایبند باشد، از شکار بی رویه پرهیز کند، و در حفظ و نگهداری منابع طبیعی کوشا باشد. سازمان حفاظت محیط زیست نیز با وضع قوانین و نظارت دقیق، در تلاش است تا هم از حیات وحش صیانت کند و هم امکان فعالیت های قانونی و مسئولانه را فراهم آورد.

---

سوالات متداول

آیا جانبازان و ایثارگران شرایط ویژه ای برای اخذ مجوز سلاح دارند؟

بله، جانبازان و ایثارگران ممکن است به دلیل سوابق خدمتی خود از شرایط و اولویت های خاصی برای اخذ یا تمدید مجوز سلاح شکاری برخوردار باشند. توصیه می شود برای اطلاع دقیق از جزئیات این تسهیلات، مستقیماً با معاونت اسلحه و مهمات ارتش و بنیاد شهید و امور ایثارگران در استان محل سکونت خود تماس بگیرند.

آیا می توان جواز تفنگ ورزشی را به شکاری تبدیل کرد؟

امکان تغییر کاربری جواز تفنگ ورزشی به شکاری وجود دارد، اما این فرآیند نیازمند مراجعه به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش و طی مراحل اداری مربوطه است. شرایط و مدارک لازم برای این تبدیل باید از مرجع صدور مجوز استعلام شود.

اگر جواز موقت منقضی شود، چه باید کرد؟

در صورت انقضای جواز موقت (برگ نگهداری سه ماهه)، سلاح از نظر قانونی وضعیت غیرمجاز پیدا می کند. شما باید بلافاصله به همان مرجعی که مجوز موقت را صادر کرده است (معاونت اسلحه و مهمات ارتش)، مراجعه و برای تعیین تکلیف و پیگیری صدور مجوز نهایی اقدام کنید. تأخیر در این امر می تواند منجر به مشکلات قانونی شود.

نحوه پیگیری صدور مجوز پس از گذشت زمان طولانی چگونه است؟

در صورتی که پس از ارائه مدارک و طی مراحل اولیه، زمان زیادی از صدور مجوز اصلی گذشته و خبری از آن نشده است، باید به صورت حضوری یا از طریق شماره تماس های اعلامی، با مدیریت اسلحه و مهمات ارتش در محل سکونت خود تماس گرفته و پیگیر وضعیت پرونده خود باشید. معمولاً شماره پیگیری یا پرونده ای به شما داده می شود که می توانید با آن وضعیت را جویا شوید.

در صورت سرقت تفنگ مجوزدار، مراحل قانونی چیست؟

در صورت سرقت تفنگ مجوزدار، باید بلافاصله به نیروی انتظامی (پلیس) مراجعه و گزارش سرقت را ثبت کنید. سپس با در دست داشتن گزارش پلیس، به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش مراجعه کرده و آن ها را در جریان قرار دهید تا مشخصات سلاح شما از سامانه خارج شود. این کار از سوءاستفاده های احتمالی جلوگیری می کند و مسئولیت را از شما سلب می نماید. در مورد امکان دریافت جواز مجدد، پس از بررسی پرونده سرقت و تأیید مراجع ذی صلاح، تصمیم گیری خواهد شد.

آیا امکان دریافت مجوز برای سلاح های خارجی خاص (مانند وینچستر) وجود دارد؟

امکان دریافت مجوز برای سلاح های شکاری خارجی خاص، مشروط به قانونی بودن ورود آن ها به کشور و تأیید مراجع ذی ربط وجود دارد. سلاح های خارجی نیز باید از طریق مبادی رسمی و با رعایت تمامی قوانین وارد کشور شده باشند. برای سلاح هایی مانند وینچستر که ممکن است قدمت زیادی داشته باشند یا به صورت موروثی به دست آمده باشند، باید به مدیریت اسلحه و مهمات ارتش مراجعه کرده تا وضعیت قانونی آن ها بررسی و در صورت امکان مجوز صادر شود.

آیا اقلیت های مذهبی می توانند سلاح شکاری داشته باشند؟

بله، اقلیت های مذهبی نیز همانند سایر شهروندان ایرانی، در صورت احراز تمامی شرایط عمومی و اختصاصی ذکر شده در این راهنما، می توانند نسبت به دریافت مجوز حمل سلاح شکاری اقدام کنند. همانطور که در بخش قوانین شکار اشاره شد، در مورد شکار برخی گونه ها مانند گراز وحشی و خرگوش، ممکن است محدودیت های مذهبی برای مسلمانان وجود داشته باشد که برای اقلیت های دینی این محدودیت ها کمتر است.

آیا برای تفنگ های بادی ۵.۵ هم مجوز لازم است؟

خیر، به طور کلی و بر اساس قوانین جاری، برای تفنگ های بادی، از جمله کالیبر ۵.۵، نیازی به مجوز حمل سلاح گرم نیست. شایعاتی که در این زمینه مطرح می شود، اغلب بر پایه سوءتفاهم یا اطلاعات نادرست است. با این حال، استفاده از تفنگ بادی برای شکار، مستلزم دریافت پروانه شکار از سازمان حفاظت محیط زیست است. همچنین، حمل این تفنگ ها در اماکن عمومی باید به گونه ای باشد که باعث ایجاد نگرانی یا سوءظن نشود و رعایت ادب و احتیاط در این زمینه ضروری است.

تفنگ های مجوز دار، ابزاری هستند که در صورت استفاده مسئولانه و آگاهانه، می توانند برای فعالیت های مشروعی همچون شکار قانونمند و ورزش تیراندازی مورد استفاده قرار گیرند. اما کلید اصلی در اختیار داشتن این ابزار، درک عمیق از قوانین، پایبندی به مسئولیت های اخلاقی و اجتماعی، و رعایت دقیق نکات ایمنی است. هر فردی که قصد ورود به این حوزه را دارد، باید خود را به دانش کافی مسلح کند تا هم امنیت خود و دیگران را تأمین کند و هم از بروز هرگونه تخلف و پیامدهای ناگوار آن جلوگیری نماید.

برای دریافت اطلاعات به روز و دقیق تر در خصوص آخرین ضوابط و مقررات، همواره توصیه می شود که مستقیماً با سازمان اسلحه و مهمات ارتش جمهوری اسلامی ایران و سازمان حفاظت محیط زیست در استان خود تماس بگیرید. این مراجع، معتبرترین منابع برای کسب اطلاعات صحیح و به روز هستند.